JAN SMEJKAL . – bij PHŒBUS•Rotterdam op ART Rotterdam 2026:

Jan Smejkal, "Mit Wittgenstein in den Norden", kunstenaarsboek 2026ART Rotterdam, 2026 - PHŒBUS•Rotterdam, expositie 'Z.t. / apocalyps / transitie'

Het lijkt alsof de ene pagina de andere oplicht.
En tegelijk de andere pagina de ene verdiept.

Het werk gaat over tijd en zijn en kunst.
Met referenties aan actuele politiek en filosofie.

De langzame tred van een rustige reis in het boek "Reise mIt Wittgenstein in den Norden" van David H Pinsent, Allan Janik, Walter Methlagl, 2000.
Dagen zijn in de vorm van een dagboek opgetekend.
Met Wittgenstein als reisgenoot doet de filosofie doet haar intrede.
Het boek van Franzobel heeft de ietwat afleidende titel "Hundert Wörter für Schnee". Daarin zijn de harde, vijandige activiteiten tijdens reizen tussen de noordpool (i.e.Groenland) en de VS beschreven. En doet de politieke actualiteit zijn intrede.
Naast en letterlijk 'bovenop' de verhalen in de historische romans,
verschijnt de geconcentreerde activiteit van het snelle tekenen van Jan Smejkal.
De tekeningen zijn gemaakt op uitgesnedes van pagina's uit het 'Wittgenstein-boek', die vervolgens zijn geplakt op pagina's uit het boek over de reis naar de noordpool. Alle 57 tekeningen zijn op 7 april 2025 in ruim zes uur tijd gemaakt.
De gewerkte tekentijden zijn genoteerd – er is aandacht voor het 'nu'.
Elke tekening meet 15 x 10,5 cm. De tekeningen zijn oorspronkelijk gemaakt voor de expositie "TIJD – een vingeroefening", in PHŒBUS•Rotterdam 2025.

In het kunstenaarsboek van Jan Smejkal zijn uit Franzobel's boek over de verovering van de noordpool, 2005, de eerste en laatste bladzijden weggesneden, terwijl
de harde kaft van een dikke witte papieren omslag is voorzien. De tekstpagina's van de tweede helft van dit boek kunnen aaneengesloten worden gelezen.
In de eerste helft zijn Jan Smejkal's kleurpotloodtekeningen geplakt,
zodat daar meer ruimte tussen de pagina's ontstaat – dit geeft
Smejkal's kunstenaarsboek een extra sculpturale kwaliteit.

Op bladzijde 343 van Noordpool-boek - binnen Smejkal's kunstenaarsboek -
is een tekening, gemaakt op een uitsnede van een bladzijde uit het Wittgenstein-boek, geplakt; op deze uitsnede staat de datum zondag 13 september 1913, terwijl het, in de daarop gemaakte tekening 22.31 uur is, in het atelier van Smejkal – dit is het momentwaarop deze laatste tekening werd afgerond.
Alle tekeningen zijn kleurpotlood op papier, in verschillende kleuren, in een snelle,
beetje woeste beweging gemaakt – maar toch soepel neergezet. De tekeningen
functioneren prachtig zowel in relatie tot de tekst van het 'Wittgenstein'-boek als
(als tekening-met-tekst) in relatie tot de tekst in "Hundert Wörter für Schnee".

Wat een schitterend spel met data en plaatsen en met kleur en losse beweging op de zwart-wit gedrukte teksten. Is het toeval, is het intuïtie, of 'a simple stroke of genius' dat het handschriftelijke en de gedrukte teksten, de kleuren en grijstinten tot zwart-wit, de soepele vormen en vormgegeven fonts, zo prachtig bij elkaar passen?
Kunstenaar is ambachtsman, is bedenker – is kenner van filosofie met
inzicht in de maatschappelijke actualiteit.

Over de gebruikte boeken:

Franzobel, 'Hundert Wörter für Schnee', Paul Zsolnay Verlag, 2005, hardcover, duitstalig, 528 pp. Avontuurlijke, historische roman over de verovering van de Noordpool. In de herfst van 1897 brengt de US-amerikaanse ontdekker en avonturier Robert Peary zes Inughuit - de naam van de in het noorden van Groenland levende mensen - met een stoomboot naar New York. Ze moeten worden onderzocht en tentoongesteld. Vier van hen sterven na korte tijd aan tuberculose. Een wordt teruggebracht. En de negenjarige Minik blijft - met zijn geschiedenis van doop, school, hypocriete vader en vlucht. In de roman van Franzobel is Minik de speelbal tussen de geciviliseerde Amerikaanse cultuur en het zogenaamd primitieve natuurvolk. Zijn noodloot wordt een heldenzang op de strijd om te overleven van een bijna uitgestorven volk, dat heeft bewezen hoe de mens zelfs in een totaal absurde werkelijkheid kan overleven.

"Reise mIt Wittgenstein in den Norden" door David H Pinsent, Allan Janik, Walter Methlagl, 2000, zachte omslag, duitstalig, 2000, 200 pp. Ijsland trekt de ik-persoon van het boek aan. Deze kent Wittgenstein nog geen drie weken - maar ze lijken goed met elkaar overweg te kunnen. W. is muzikaal, is Oostenrijker, die vloeiend engels spreekt en ongeveer van dezelfde leeftijd.

Over Jan Smejkal's kunstenaarsboek:

Unicum. Omschrijvingen en signatuur op los inlegvel:
57 ZEICHUNGEN 7. 4. 2025, 15,08 - 22,31 pm
REISE MIT WITTGENSTEIN IN DEN NORDEN
HUNDERT WÖRTER FÜR SCHNEE
[ – signatuur – ] JAN SMEJKAL

Februari 2026. Boekformaat 21 x13,4 x4 cm., harde kaft (turquoise) plus witte omslag, inlegvel met titel en signatuur, 52 blz. – deel van het kunstenaarsboek van Jan Smejkal is: dat die eerste en de laatste bladzijden uit het boek van Franzobel zijn weggesneden. In het boek 57 tekeningen op uitsneden van pagina's uit het boek van "Reise mIt Wittgenstein in den Norden" door David H Pinsent, Allan Janik, Walter Methlagl.

•

JAN SMEJKAL . – bij PHŒBUS•Rotterdam op ART Rotterdam 2025:
• ...Hangende sculptuur (Ohne Titel), 2025, acrylverf/plexiglas vlakken, h ca. 3m.
De sculptuur kan 20 cm. vanaf de grond worden gehangen, maar ook
zo hoog, dat men eronder door kan lopen. Foto's: Jan Smejkal (CZ)

1 t/m 4 februari 2024, Jan Smejkal en Johan van Oord op ART Rotterdam

Jan Smejkal, ART Rotterdam 2024

10 december 2023 t/m 11 februari 2024, Jan Smejkal, galerie beletage en entree

opening 10 december 2023, 15.00-17.00 uur

Jan Smejkal toont in '33 33', expositie t.g.v. de verjaardag van PHŒBUS•Rotterdam 28 januari 2023:

Jan Smejkal, z.t. 2006-2014, hout, acrylaat, zilverkleurige acrylverf, 60 x 40 x 4 cm.
Jan Smejkal, z.t. 2018-2019, doek, papier, acrylverf, 43 x 47,5 cm.

Zie ook de foto rondleiding over '33 33' - dank aan Jaap Pameyer.

ART Rotterdam februari 2023, PHŒBUS•Rotterdam, 'Main Section': Jan Smejkal, 2016-2023, installatie Van Nelle terrein (vooraan)

Jan Smejkal

Jan Smejkal, tweezijdig schilderij dat vrij in de ruimte kan hangen en bewegen. De teksten zijn namen van kunstenaars.
Ohne Titel / z.t. 2023, Mischtechnik auf Holz / gemengde techniek op hout, 110 x 60 cm.

Jan Smejkal, een van twee teksttafels, 2006, acryl op hout, resp. 1.35 x 0.90 en 0.60 x 0.60 m. op sokkels.

Jan Smejkal, 2006-2023, installatie op Van Nelle terrein (vooraan): hangend tekstschilderij (aan boom)

Jan Smejkal neemt in het voorjaar 2022 deel aan 'The Right Size XL', groepsexpositie in PHŒBUS•Rotterdam en van 18 t/m 22 mei 2022 aan de ART Rotterdam (Main Section, stand 6).

Idee: 'The RIGHT SIZE and the inspiration of an 18thC Medaillon'
Geïnspireerd door een geërfd 18de eeuws medaillon, vroeg ik aan kunstenaars een klein werk te maken, bijvoorbeeld een minuscule tekening die kan worden geplaatst tussen twee glasplaatjes in een ander, gekocht medaillon, dat kan worden geopend. Plus, een werk dat daarmee een relatie aangaat - maar op geheel andere schaal! Dus een groter werk, in goede verhouding tot het kleine werk.

Toon van Borm (BE), Célio Braga (BR/NL), Esther Bruggink (NL),
Dominique De Beir (FR), Bea Emsbach (DE), Anne Marie Finné (BE), Hanna von Goeler (CH/USA), Stefan Gritsch (CH), Hans Houwing (NL), Susanne Humrich (DE), Sarah van der Lijn (NL), Regula Maria Müller (CH/NL), Jadranka Njegovan (HR/NL), Sara Nuytemans (BE/NL), Sibylle von Preussen (DE), Amparo Sard (E), Eva-Maria Schön (DE), Jan Smejkal (CZ/DE),
Ken'ichiro Taniguchi (JP), Michael Toenges (DE)

25 september t/m 21 november 2021

Jan Smejkal, '4624', projectruimte

De titel van de expositie is het kwadraat van 68 x 68 - dit is in centimeters het formaat van de tweezijdige collages op papier. Tussen 2017 en 2021 maakte Jan Smejkal 4624 collages. Denk je in hoeveel wandruimte - gegroepeerd of in lange rijen! Wat een prachtig labyrint gemaakt zou kunnen worden! Er worden zes collages getoond, die een wijde wereld van referenties aan de beeldende kunst en aan eerder eigen werk openen. Daarnaast een collage op doek (dit werk is een omwerking van een bestaand schilderij); een met zilververf op papier beklede collage op doek (de gelaagdheid wordt steeds meer opgebouwd); en zes schilderijen die zijn bekleed met zilververf op papier. Entree: een tekstwerk in acrylverf op doek van Jan Smejkal - in witte letters op zwart de nemen van plaatsen in Berlijn. Rechts daarvan een werk in polystyreen van Dominique De Beir. Exposities t/m 21 november 2021.

'The Result, over tijd t.t.v. corona', 28 augustus t/m 11 oktober 2020 expositie PHŒBUS•Rotterdam, galerieruimte bel-etage

Veel kunstenaars werkten tijdens corona extra geconcentreerd door.
Sommige kunstenaars hebben om redenen nèt dat ene uurtje en een
hoekje van de tafel benut. Anderen thematiseerden de corona-tijd.

met Eva-Maria Schön, Esther Bruggink, Célio Braga, Simon Benson, Barbara Helmer, Michael Toenges, Yvonne van de Griendt, Ken'ichiro Taniguchi, Anne Marie Finné, Bernard Villers, Daniel Dutrieux, Jadranka Njegovan, Mark Cloet, Stefan Gritsch,
Jan Smejkal, Regula Maria Müller, Dominique De Beir

Jan Smejkal, expositie vanaf 11 oktober 2019, opening zondag 13 oktober 15-17 uur – projectruimte, tuin, werken in acrylverf, zilver a.o. – projectruimte (tegelijk met 'Mark Cloet Part II')

22 april t/m 4 juni 2018: Jan Smejkal, expositie "Café Turc"
- een installatie met collages (textiel, verf, blik), geschreven en geschilderde teksten op doek, werken in gespoten acrylverf op doek, ongefixeerde krijttekeningen op doek en een reeks van tien werken in pigment/acryl/linnen plus textiel van gedragen kleding op spieraam.

zondag 4 juni 2017, 2 uur Ro Theater, William Boothlaan
V E I L I N G werken van Jan Smejkal, tafels 80 x 80 cm.

veiling van tekstwerken van Jan Smejkal, installatie met tafels, gebruikt tijdens
Poetry International 2017; plaats RO-theater, Rotterdam, 4 juni 2017

Over de tekstwerken schrijft Jan Smejkal, dat daarvoor kunstenaarsnamen zijn gekozen, die uit hun contekst zijn gehaald en die samen een nieuwe tekst vormen. De tekst ontstaat als een tekening; het visuele en zelfs de begrenzingen van de woorden, worden door de beweging van de hand beïnvloed. Daardoor ontstaat een structuur zoals van een stadsplattegrond of zoals in een abstract werk. Als beschouwer heeft men op deze wijze de mogelijkheid verschillende wegen en richtingen te gaan. Om de tekst te lezen zoals men wil. Aanvankelijk herkent men misschien twee of drie namen, die al bekend voorkwamen. Dan ontdekt men namen die men tevoren niet eerder had gezien. Zo wordt langzaam voor de beschouwer zijn eigen geschiedenis opgebouwd. Maar hij kan de namen ook gewoon als woorden zien, die dan hun eigen context vormen.
Tegenover PHŒBUS•Rotterdam, galerie, Eendrachtsweg 61, heeft Jan Smejkal een tekstwerk geplaatst, hangend in een boom, boven het water van de singel. Binnen in de galetieruimte op de bel-etage, hangen de tekstschilderijen met namen van kunstenaars recht tegenover de gespoten 'aerosol'-werken in acrylverf, 2015-2016.

Click photo for film showing textwork hanging in tree

Jan Smejkal, tekstschilderij boven Westersingel t/o galerie PHŒBUS•Rotterdam, 2016.
idem, detail expositie TOSE - werken in galerierumte beletage en verschillende buitenruimtes
idem, detail expositie TOSE - tekstwerken in galerierumte beletage

Jan Smejkal, detail expositie TOSE - 'Spiegeltisch' in tuin PHŒBUS•Rotterdam
Jan Smejkal, 'Aerosol Paintings', galerie PHŒBUS•Rotterdam, 2016.

Jan Smejkal, 'Aerosol Paintings', galerie PHŒBUS•Rotterdam, 2016.

Jan Smejkal neemt met de 'Spiegeltisch' - en met enkele werken in gespoten acrylverf - deel aan de Art Rotterdam 2016, samen met Dominique De Beir, Hans Houwing en Pjotr Müller

Jan Smejkal, 'Mirror Table' 2014 - various arrangements are possible. Untitled, 2015-16, aerosol paintings in acrylic paint, 0.72 x 0.53 m. A stack of wheather-beaten mirrors on a chassis – mirrored are nature, the art fair, artworks and people looking at this 'Mirror Table'. This work can be installed in different places an in various ways.

Jan Smejkal, 'Spiegeltisch'/'Mirror Table', 2014, verschillende opstellingen / various arrangements

Jan Smejkal reageert met 'Spiegeltisch' en een blokvormige sculptuur bestaande uit teksten in zilverstift op karton/glas, op de expositie van Hans Houwing, 18 oktober t/m 22 november 2015, galerieruimte beletage.
Later in het galerieseizoen doet hij een project tijdens Poetry International.

De teksten in het werk van Jan Smejkal zijn afkomstig uit zijn archief, dat bestaat uit teksten (woorden en zinnen) die zijn gevonden in de openbare ruimte en bijvoorbeeld overgenomen van tekstborden in musea en bibliotheken. Inhoudelijke samenhang is gewild noch gepland, citaten en verklarende teksten stammen uit verschillende tijden.
De tekstwerken van Smejkal vormen een fascinerende, soms spannende constructie van teksten, die op verschillende manieren kan worden gelezen.

Die Textarbeiten von Jan Smejkal....

Jan Smejkal, 'SPIEGELTISCH', 2014-15; weerspiegelingen van werken werken in gaas van Hans Houwing
Jan Smejkal, 'SPIEGELTISCH', 2014-15

Jan Smejkal, olie/doek [ WHAT DO YOU WANT ], 18 x 24 cm.
Jan Smejkal, installatie met tekstwerken, een blok van vier stapels met zilverstift/karton, glas, elementen elk 14x10 cm.
Jan Smejkal, 'SPIEGELTISCH', 2014-15; aan de wanden werken in gaas van Hans Houwing

Jan Smejkal, z.t., olieverf op doek, 18 x 24 cm. [no photography]
Jan Smejkal, z.t., olieverf op doek, 18 x 24 cm. [fascino da gangster]. Part. Collectie.
Jan Smejkal, z.t., olieverf op doek, 18 x 24 cm. [fascino da gangster - groen]
Jan Smejkal, z.t., olieverf op doek, 18 x 24 cm. [Je vous trouve très beau Omu]. Part coll.